Bouhuijsavond

 28 april 2022 20.00 u

Het Eerbetoon,

de vlucht naar Zwitserland

Documentaire van filmmaker Annet Betsalel over de vlucht van familie Joseph

Jaarlijks herdenkt de Weesper Synagoge het wegvoeren van onze Joodse inwoners in 1942 met de Bouhuijsavond. Meester Bouwhuijs was de onderwijzer die vrijwel als enige protesteerde tegen het wegvoeren. Dit jaar wordt dedocumentaire Het Eerbetoon gedraaid in aanwezigheid van Annet Betsalel en Paul Joseph die ook een inleiding verzorgen.

Paul Joseph vatte hij het plan op om een ingrijpende periodevan zijn leven op een bijzondere manier aan zijn kleinkinderen, en aan iedereen die het horen wil, te vertellen.En, om een eerbetoon te brengen aan al degenen die daarbij een belangrijke rol speelden.

Documentairemaker Annet Betsalel maakte, met Paul in de hoofdrol, een reis en bezocht alle plekken die de ouders van Paul met hem (hij was toen 5 jaar) tijdens hun vlucht voor de nazi’s aandeden. En zij maakte daarvan een filmdocumentaire. De film begint in Heidelberg, waar zijn ouders in 1936 nazi-Duitsland ontvluchtten. Zij vestigden zich eerst in Amsterdam,zoals vele andere joodse vluchtelingen, maar verhuisden een paar jaar later naar het Gooi met als doel om in de Nederlandse samenleving te integreren. Die hoop werd verstoord toen Nederland in mei 1940 onder de voet werd gelopen. Als snel kwamen er beperkingen voor joden. 

Het gezin Joseph was tot eind februari 1943 ‘bis auf weiteresvon Arbeitseinsatz gesperrt’, een eufemisme voor vrijstelling van transport via Westerbork naar de vernietigingskampen Auschwitz of Sobibor. Met behulp van de burgerij van Naarden ontsnapte het gezin aan deportatie en vluchtte naar Zwitserland. Het relaas van deze geslaagde vlucht is de basis voor de documentaire. Een reisverhaal met ontroerende ontmoetingen in vijf landen: Duitsland, Nederland, België, Frankrijk en Zwitserland. 

Aanvang: 20.00 uur 

Toegang: € 10,00 inclusief koffie, thee en een drankje na afloop. De opbrengst komt geheel ten goede aan de restauratie van het gebouw

Kaarten RESERVEREN of bel 0651172497

Paul Joseph was onder meer voorzitter van de joodse gemeente Naarden-Bussum. Annet Betsalel maakte al meerdere documentaires waaronder de film Treffpunkt Erasmus overWehrmachtsoldaten die joden in het Gooi hielpen bij onderduiken en publiceerde recent een jeugdboek getiteld ‘De wereld van Max’ (leeftijd 10 – 14 jaar) gebaseerd op werkelijkeoorlogsgebeurtenissen.

4Arts 2022 – Paasexpositie

16 t/m 18 april

De jaarlijkse Paasexpositie in Synagoge Weesp

Van 16 t/m 18 april vindt de jaarlijkse expositie van 4Arts plaats in de Synagoge in Weesp. Het is dit jaar al de twaalfde keer dat de Paas-expositie plaatsvindt, genaamd 4Arts 2022. Vier kunstenaars met elk een ander discipline vormen samen 4Arts 2022. Elk jaar verandert de samenstelling van de groep en dit jaar kunt u kennismaken met het werk van de vier kunstenaars Edith van Eijden-Calis (keramiek), Nora van Klingeren (Wandkleden), Dick Sierksma (houten beelden) en Simone Stawicki (schilderijen, gemengde technieken). 

4Arts 2022 is weer een zeer bijzondere tentoonstelling door de verschillende kunstvormen en de kwaliteit van het werk. De moeite waard om tijdens het Paasweekend te bezoeken. De feestelijke officiële opening is op zaterdag 16 april om 15.00 uur met muzikale omlijsting van het trio Gentle Rain. Onder het genot van een hapje en een drankje kunt u de werken van 4Arts 2022 bekijken en de kunstenaars zelf spreken. Iedereen is welkom op deze opening. 

In 2008 startte keramiste Edith van Eijden-Calis met een Paas-expositie in de Synagoge van Weesp, dat nu een terugkerend evenement is. Ieder jaar trekt de expositie honderden bezoekers. Het succes van 4Arts heeft zich inmiddels uitgebreid naar andere delen van het land, maar Weesp blijft toch de huisbasis van 4Arts. Elk jaar benadert Edith kunstenaars van verschillende disciplines om samen 4Arts te vormen. En ook dit keer is het weer een originele gevarieerde expositie geworden.

Edith van Eijden-Calis maakt keramiek. Rond 1990 is Edith gaan werken met keramiek en zich vervolgens gaan specialiseren in de Raku- en Naked Raku stooktechnieken. Zij is constant op zoek naar nieuwe vormen en combinaties met andere materialen waarmee ze een eigen stijl creëert en zich hierbij laat inspireren door alles om haar heen wat samen met het verrassingselement van de stooktechnieken resulteert in een uniek eindproduct. Al haar werken zijn unica.

Nora van Klingeren maakt wandkleden of wandtextiel van vervilte wol en handgeschilderde en gezeefdrukte zijde. Zij zoekt in haar werk graag naar combinaties van technieken. Het vervilten van wol in combinatie met zijde geeft structuur en diepte aan de kleden. De wandkleden bestaan uit vrij werk en werk in opdracht en variëren sterk in maat, van heel klein tot heel groot. Alles is handwerk en alle werken zijn dan ook unica.

Dick Sierksma toont zijn houten beelden. Bij zijn werk, laat hij zich inspireren door de vorm en de structuren van het oude aangetaste hout. Tijdens deze expositie toont hij werk vanveeneik, dt is eikenhout wat eeuwenlang onder de grond heeft gelegen en daar onder zuurstofarme condities is geconserveerd. Het hout heeft een bruin/zwarte kleur en is soms keihard. Deze veeneik komt uit de polders van het Naardermeer en de Bloemendalerpolder bij Weesp en zijn gedateerd op zo’n 3500 jaar voor Christus.

Het werk van Simone Stawicki bestaat voornamelijk uit schilderijen van gemengde technieken. Zij combineert hier bij acrylverf, inkt en pastel. De verf is vaak opgebracht met een super soaker (groot waterpistool). Haar werk kenmerkt zich door haar bijzondere kleurgebruik en het laten samensmelten van onderwerp en ruimte om de essentie van hetgeen zij wil zeggen te accentueren. Haar inspiratie is de vrouw, getekend door het leven. Het leven heeft haar wijs gemaakt en haar karakter en uiterlijk gevormd. 

De openingstijden

zaterdag 16 april van 13 uur tot 18 uur

zondag 17 april van 11 uur tot 17 uur 

maandag 18 april 11 uur tot 17 uur.

Voor meer informatie kunt u terecht op www.4arts.eu.

In Memoriam Robby Israël

Vandaag 8 oktober is Robby Israël (1949) begraven. Op 7 oktober is hij overleden. Wij gedenken hem met grote waardering voor zijn rol in het bestuur van de stichting die de Weesper Synagoge 25 jaar geleden heeft gekocht toen de gemeente Weesp het aan een winkelier wilde verkopen. Heel treurig dat hij het jubileumfeest op 2 oktober jl niet meer kon meemaken. We wisten dat hij niet lang meer te leven had, enkele weken nog. Maar dat het zó snel gegaan kwam als een grote schok.

Robby vormde samen met prof. Arnold Heertje de kern van de stichting die eigenaar van de synagoge is. Waar Arnold Heertje nog wel eens emotioneel of wantrouwend kon reageren bracht Robby meestal de diplomatieke stem in. Hij had ook oog voor wat wij als vrijwilligers allemaal deden om het gebouw in stand te kunnen houden.

Robby heeft nog kunnen meemaken dat fantastische opvolgers voor ‘zijn’ bestuur konden worden gevonden. We begrepen dat hij daar erg blij mee was; de continuïteit was geborgd.

Dank je Robby, voor de prettige en goede samenwerking.
Namens het bestuur van de stichting Vrienden van de Weesper Synagoge, 
Frida Bodisco Massink (voorzitter)

Niki jacobs & band – ‘The Ballad of Mauthausen’ (UITVERKOCHT)


Ter gelegenheid van 
25 jaar Vrienden van de Weesper Synagoge

Optreden Niki Jacobs & Band

Met ‘The Ballad of Mauthausen’ van Theodorakis

2 oktober 2021

Aanvang: 20 uur in de Weesper Synagoge

Het is helaas niet meer mogelijk te reserveren, alle plaatsen zijn uitverkocht.

Foto Milo Dinkelaar: Niki Jacobs & band 

Jubileumoptreden door Niki Jacobs met ‘The Ballad of Mauthausen’, van Mikis Theodorakis (muziek) en Iakovos Kambanellis (oorspronkelijke tekst),speciaal voor haar in het Jiddisch vertaald. Niki Jacobs is de unieke vertolkster van het Jiddische lied. Ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de Stichting Vrienden van de Weesper Synagoge was Niki Jacobs bereid om (opnieuw, en inmiddels wereldberoemd) in de Weesper Synagoge op te treden. De Stichting werd in 1996 opgericht om de exploitatie en het onderhoud van de Weesper Synagoge, een Rijksmonument, voor haar rekening te nemen.

Achtergrond

25 jaar geleden zette de gemeente Weesp de Weesper Synagoge te koop. Dominee Dick Pruiksma maakte bezwaar tegen verkoop aan een winkelier. Daarop organiseerde een groep bewoners uit de regio zich onder leiding van prof. Arnold Heertje. Deze groep kocht de synagoge onder de voorwaarde dat een op te richten stichting Vrienden van de Weesper Synagoge de exploitatie en het onderhoud voor haar rekening zou nemen. Alzo geschiedde in 1996. De bouwkundige staat van de Synagoge is recent weer op peil gebracht. Ter gelegenheid van het 25 jarig bestaan van deze stichting en de afronding van een grote constructieve ingreep in het gebouw, is Niki Jacobs met haar ensemble bereid gevonden om op deze bijzondere avond op te treden. Niki Jacobs is de bekende vertolkster van het Jiddische lied en heeft al een keer eerder in de synagoge gezongen.

The Ballad of Mauthausen, is een hartverwarmend concert waarin de beroemde Mauthausen liederencyclus van de helaas net overleden componist Mikis Theodorakis met tekst van Iakovos Kambanellis centraal staat; de tekst is voor deze uitvoering in het Jiddisch vertaald. Gekozen is om de liederencyclus van Theodorakis en Kambanellis – die zelf gevangen zat in concentratielamp Mauthausen – in te bedden in een breder verhaal: vanuit de tragiek van de Holocaust naar de geschiedenis van de Joden in de afgelopen 150 jaar. Tussen de grote Joodse migratiegolf aan het einde van de negentiende eeuw en de revival van de Joodse levenswijze en cultuur in de Verenigde Staten in de 20eeeuw. Door die opbouw is het groter dan enkel een ode aan onze vrijheid en eindigt de voorstelling uitbundig en vrolijk. 

Niki Jacobs zingt al meer dan twintig jaar in het Jiddisch voor een groot publiek over de hele wereld. Zij wordt internationaal gezien als een van de beste vertolkers van het Europese Jiddische lied. Haar missie begon meer dan twintig jaar geleden vanuit de wens om het Jiddisch dat vroeger in onze straten klonk weer te laten klinken in de Nederlandse theaters en ook ver daarbuiten. Samen met haar ensemble slaat zij met deze voorstelling een brug tussen het Europa van toen en de muziekliefhebber van nu. 

Informatie over Niki Jacobs:

Live on National TV 31/01/2021

Preview of the show

Trailer to the current show

Indië-Herdenking 2021

Op 15 augustus herdenken we dat de Tweede Wereldoorlog 76 jaar geleden in oost Azie eindigde. Dat betekende geen bevrijding maar een continuering van strijd en gevaar, waarbij nog zeer veel slachtoffers vielen. Zowel onder burgers, KNIL militairen en nationalisten.

Dit jaar is er geen specifiek programma, maar wel een korte herdenking. Iedereen die wil is welkom om even bij elkaar te komen en samen te herdenken.

De deuren openen om 20.00.

Er is koffie en wat lekkers. U bent van harte welkom!

Foto: Indië-herdenking 2019, voorouderdans door Shelly Lapré

Weespers aan de wand 2021

Ondanks de verbouwing aan de muur, kan de Synagoge ook dit jaar weer onderdak bieden aan de kunstenaars van de jaarlijkse Weesper kunstmanifestatie. 

Normaal vindt deze plaats tijdens de Pinksteren, echter door Corona moesten we het een jaar en een paar weken uitstellen. Maar eindelijk is het dit jaar dan weer zover: de 24e editie van de Weespers aan de Wand!

U bent welkom op:

Vrijdag 25 juni om 16:00 uur is de opening voor genodigden op het terrein van Kon. Harm. De Adelaar aan de Papelaan 126A.

Daarna zijn alle locaties van 16:30 uur tot 20:00 uur geopend. (zie ook de pagina OPENINGSTIJDEN EN LOCATIES)


Zaterdag 26 juni van 11:00 tot 18:00 uur.    Er rijd een Pendelbus tussen de locaties.
Zondag 27 juni van 11:00 tot 18:00 uur.      Er rijd een Pendelbus tussen de locaties.


Voor meer info en voor deelname aan de WEdSTRIJD kijk hier: https://www.weespersaandewand.nl/wedstrijd%202021.html

U bent van harte welkom om alles te komen bekijken. 
VRIJE TOEGANG, uiteraard met inachtneming van de beschermende Corona-bepalingen. 

Arte vIta – virtuoso, romance and folk

Optreden Arte Vita Ensemble 

donderdag 8 juli 2021 om 20.00 uur

Nieuwstraat 3 in Weesp

Zaal open vanaf 19.30 uur

Kaarten € 17,50 via internetadres

https://www.eventbrite.nl/e/tickets-artevita-virtuoso-romance-folk-158272969713

of aan de zaal verkrijgbaar

of via QR code poster raam synagoge

Een uniek en bijzonder concert van het Arte Vita Ensemble met de jonge talentvolle opkomende sterviolist Arthur Rusanovsky Zij brengen een mix van melancholische en ontroerende Joods-Russische expressie, samen met Balkan folklore invloeden, Portugese Fado en passievolle Argentijnse tango.

Het Arte Vita Ensemble bestaat uit:

Arthur Rusanovsky – solo viool

Julia Rusanovsky – primarius

Ana Vasic – 2e viool

Sofia Espiga – altviool

Melina Montes – cello

Programma

• Haydn Kwartet in C groot, ‘The Bird’ – Rondo Presto

• F. Schubert Rondo in A groot, D 438 voor viool en strijkkwartet

• R. Glière Romanze in D groot op. 3 voor viool en strijkkwartet

• Bela Bartok Romanian Folk Dances arrangement voor strijkkwartet

• P. I. Tschaikovsky Souvenir d’un lieu cher, op. 42 Melodie voor viool

en strijkkwartet (eigen arrangement)

• N. Paganini Cantabile in D groot voor viool en strijkkwartet

• Manuel de Falla Danse Espagnole voor viool en strijkkwartet

• Carlos Gardel Por una Cabeza arrangement voor strijkkwartet

• I am in Love – L. Rusanovsky (eigen arrangement)

Dit concert is mede mogelijk gemaakt door het Fonds Podiumkunsten.

Corona en herdenkingsactiviteiten

We zijn nu meer dan een jaar gesloten geweest voor activiteiten en culturele verhuur op een paar kleine bijeenkomsten vorige zomer na. Maar we verwachten halverwege dit jaar weer open te kunnen voor exposities en beperkte evenementen.

Helaas kan dus ook dit jaar de Meester Bouhuijsavond, ter nagedachtenis van het wegvoeren van de Joodse inwoners uit Weesp in april 1942 niet in april gehouden worden. Als in het najaar de afstandsregels hopelijk versoepelen, willen we dat alsnog organiseren, evenals een speciale bijeenkomst om de 25e verjaardag van de Synagoge in zijn huidige vorm te gedenken.

Ook denken we weer de 15 augustus-(‘Indië’-)herdenking te kunnen organiseren, dan wordt immers het einde van Wereldoorlog II herdacht.

U wordt ervan op de hoogte gehouden.

Indie-Herdenking Weesp, 2020

Juli 2013. Voor de allereerste keer betreed ik de Synagoge Weesp voor een solo-expositie die een maand zal duren. Speciaal voor deze expositie heb ik 1000 papieren kraanvogels gevouwen, in Japan al eeuwen het symbool voor lang leven en 1000-jarige vrede. Na het herdenken van 6 augustus, de val van de atoombom op Hiroshima, die voor een groot deel van de wereld het einde van de Tweede Wereldoorlog inluidde, vonden Frida Bodisco, voorzitter van St. Vrienden van de Weesper Synagoge, en ik dat dit een mooie gelegenheid was om ook eindelijk eens een Indië-Herdenking in Weesp te organiseren. Al jaren leefde die behoefte bij de Nederlands-Indische inwoners van Weesp en ook bij onszelf. Dit was hét moment!

Binnen twee weken was het geregeld. Op 15 augustus 2013, opende de Synagoge haar deuren voor de eerste bezoekers van de allereerste Indië-Herdenking in Weesp. Indonesische kunstenaar en danseres Shelly Lapré kwam met haar Herinnerkoffers en voerde haar voorouderdans op, waarna iedereen bij elkaar kwam en herinneringen gedeeld werden. 
Het werd een indrukwekkende, ontroerende avond en nog voor deze voorbij was klonk al de roep om een vervolg. De jaren erop kwamen bijzondere gasten langs: schrijver Ron Krancher (2014), Ernestine Alexandrine de Wilde de Ligny met haar voorstelling MAX305 (2015), schrijfster Mw Marjan Bruinvels (2016), de dames Mw Creutzberg-Westplat (96) en Mw Backers-Wöhe (85) (2017), schrijver Reggie Baay (2018), Mw Josje Nieuwenhuys en opnieuw een voorouderdans van Shelly Lapré (2019). Stuk voor stuk deelden zij hun indrukwekkende geschiedenissen met ons en met de jaren groeide ook het bezoekersaantal. De laatste jaren stonden mensen zelfs tot bij de voordeur!

Augustus 2020. Corona heeft zijn intrede gedaan, met zijn 1,5 mtr afstand maatschappij en een heleboel onzekerheid, waardoor onze Indië-Herdenking in de bestaande vorm dit jaar niet door kan gaan. Maar we blijven delen! Zoveel verhalen die al verteld zijn, zoveel verhalen die nog niet verteld zijn, zoveel verhalen die nooit meer verteld zullen worden, omdat de mensen die het leefden, overleden zijn, nooit de woorden hebben gevonden of denken dat hun verhaal er niet toe doet. Maar ieder verhaal doet er toe. Ieder verhaal is deel van een grotere geschiedenis. En juist in tijden als deze waarin polarisatie en racisme opnieuw ‘de kop opsteken’, alsof ze ooit verdwenen zouden zijn, zijn de verhalen van de Indische Nederlanders belangrijker dan ooit. Want ook Nederland heeft nog veel te leren van zijn eigen geschiedenis. Er is nog lang niet genoeg gepraat over dat stuk van het Nederlandse koloniale verleden. Er zijn nog teveel mensen die met vragen, wrok en gevoelens van miskenning rondlopen en dat is niet zonder reden.

Nog steeds worden hun stemmen niet genoeg gehoord en dat werkt door in de generaties die nu opstaan. Er is onder tweede, derde en vierde generaties steeds meer vraag naar verhalen. Steeds meer jongeren willen hun geschiedenis kennen, willen weten waar ze vandaan komen. ‘Hoe zat het dan, vroeger?’ is de vraag waar ik als 2e generatie mee opgegroeid ben, maar die ik nu ook terug hoor in de 3e en 4e generaties. 

‘Het paradijs’ waar mijn moeder en oma uit verjaagd en nooit naar terug keren konden. Dat paradijs was een stuk waar wij als in Nederland geboren kinderen, nooit bij konden. Wij waren er nooit geweest, hadden geen idee wat zij kwijt waren geraakt, wat zij doorstaan hadden. Wat we ook zouden doen, hoeveel reizen we ook zouden maken, nooit zouden we dat land waar zij geleefd hadden, kunnen leren kennen, want het bestond niet meer. Die scheiding tussen generaties en landen hoor ik ook terug in de verhalen van vluchtelingen nu, die hun land verwoest zien worden door oorlog en geweld. Ook zij worden verdreven uit hun ‘paradijs’ om te overleven in een nieuwe wereld. En mensen hier nu, die hun ‘paradijs’ bedreigd zien worden door al die nieuwkomers, net als toen mijn oma met haar kleine meid na jaren Jappenkamp en de Bersiap doorstaan te hebben, hier aankwamen en zich moesten leren aanpassen in die nieuwe, Nederlandse na-oorlogse wereld van toen.

Wij zijn allemaal deel van een steeds weer veranderende wereld, allemaal hebben we te maken met de verliezen die ‘de ander’ lijden en de daar geleefde levens die wij nooit volledig zullen kunnen begrijpen. Maar we kunnen onze verhalen delen. Niet om te vergelijken, welk leed erger is of meer bestaansrecht heeft. Ieder verhaal, ieder leven heeft bestaansrecht, ieder leven heeft zijn eigen deel van lijden. Aan ons de taak die verhalen te blijven vertellen, zowel van de nieuwkomers als van de blijvers en ingezetenen. We kunnen leren elkaar begrijpen, elkaar erkennen in wat we kwijt raakten, wat we missen, maar ook elkaar tegemoet komen en helpen in wat we samen kunnen vinden in het hier en nu. Dit hier en nu is waar de toekomst van ons allemaal begint. Laten we vooral blijven luisteren, onze geschiedenissen delen en van het mooiste en beste van al dat, samen iets nieuws opbouwen. 

Nederlands-Indië is een onuitwisbaar deel van de Nederlandse geschiedenis en zowel het mooie als het lelijke daarin heeft bestaansrecht, want het heeft mensen geraakt, gekwetst, gevormd. Ook al hebben zij hun verhalen nooit kunnen vertellen, ze zijn er wel geweest en ook hun zwijgen heeft de nieuwe generaties gevormd. Ook zo werkt verleden door. Zwijgen betekent niet dat dingen verdwijnen, het betekent alleen maar dat er geen woorden aan gegeven konden worden. Maar die woorden zijn er wel en het is onze taak er alsnog naar te leren luisteren. Zodat wat verzwegen werd, meegenomen kan worden in het licht van deze nieuwe toekomst waar we samen deel van zijn.

Ik herdenk dit jaar alles wat mijn moeder, oma, broer en mij gevormd heeft tot de mensen die wij nu zijn. Ik herdenk de opa die zijn leven verloor aan de Birma Spoorlijn en de opa die alle pijn die hij als marinier daar opdeed, omzette in pijn die hij hier in de nieuwe generatie doorgaf in de wonden die zijn woede en racisme in ons achterliet. 
Ik herdenk alles wat ik nooit gehoord heb, omdat zij het nooit konden vertellen, maar wat diep in mij opgeslagen ligt. Die nooit gesproken woorden klinken steeds luider en manen mij tot schrijven. Opdat ik niet vergeet, opdat wie na mij komt niet vergeet dat zij er waren, dat zij onze geschiedenis schreven. De geschiedenis die het leven vandaag mogelijk maakt. Laten we eer doen aan hen die voorgingen en een betere geschiedenis achterlaten voor wie na ons komt.

Om toch samen iets te kunnen doen vraag ik iedereen die dit leest op 15 augustus om 20.00u ’s avonds een kaarsje te branden en twee minuten stil te zijn. Zo zijn we toch even met elkaar verbonden in het herdenken van iedereen die ons voorging. 
In liefde, tot volgend jaar.

Eric Hage, Weesp
Indië-Herdenking 2020

Meer foto’s van alle Indië-Herdenkingen in de Synagoge vindt u hier